Wat zeg je tegen iemand die rouwt?

Wie Troost Mij donderdag 8 februari 2018 10:00 3 reacties

Veelbesproken op ons forum: die goedbedoelde, maar ongevraagde adviezen van de omgeving na het overlijden van een dierbare. Hoog tijd dus om wat handvatten te geven. Want wat kun je nu wel en juist niet zeggen tegen iemand die iemand die rouwt?

Eerder plaatsten we al blogartikelen over rouwen met hulp van je omgeving. Want het blijkt voor mensen vaak heel lastig te zijn om een goede omgang te vinden met rouwenden in hun omgeving. Goedbedoelde opmerkingen als ‘je moet het verdriet een plekje geven’ of ‘je moet er echt eens uit, daar knap je van op’ vallen bij iemand die rouwt vaak totaal verkeerd.

Aan de andere kant heeft je omgeving weer het gevoel op eieren te moeten lopen. Niemand wil immers graag geconfronteerd worden met een overlijden of verdriet. Vragen als 'hoe maak ik de rouwende niet aan het huilen?' of 'hoe kan ik het verdriet van de rouwende wegnemen?' kunnen ook er voor zorgen dat er een blokkade ontstaat en dat het contact in het ergste geval verwatert.

We vonden het daarom tijd worden om met korte voorbeelden te laten zien wat je het beste zou kunnen zeggen tegen iemand die rouwt om een overleden dierbare. Handig om te lezen voor je omgeving, dus deel dit artikel ook gerust met jouw naasten. Zo krijgt jouw omgeving een beter beeld van hoe ze jou in deze moeilijke periode het beste kunnen benaderen.

Uiteraard is dit niet de volledige handleiding om met rouwenden om te gaan. Hoe je rouw beleeft, is voor iedereen uniek. Heb je zelf aanvullingen? Noem ze dan in de reacties onder dit artikel. Misschien kunnen we zo samen zorgen dat er wat meer begrip voor de belevingswereld van rouwenden komt.

Hieronder volgen een aantal voorbeelden van hoe het niet moet. Goedbedoelde vragen en adviezen die door rouwenden als pijnlijk kunnen worden ervaren. Uiteraard hebben we er ook voorbeeldzinnen aan toegevoegd die waarschijnlijk wel goed vallen. Heb je zelf een tip? Laat het weten in de reacties!

 

Zeg niet: Gaat het alweer goed met je?

Maar: Hoe gaat het nu met je?

Rouw en verdriet zijn grillig. De ene dag kun je je top voelen en andere dag ben je absoluut niets waard. Door de vraag in het ‘nu’ te houden, voelt de rouwende niet de dwang om de schijn op te houden, maar krijgt diegene de ruimte om echt aan te geven hoe het op dit moment gaat. Zo voelt degene die rouwt zich ook meer begrepen.

 

Zeg niet: Je kunt me altijd bellen!
Maar: Ik bel je elke avond om 20.00 uur even op.

We kunnen er niet genoeg op hameren: wees concreet in je hulp naar degene die rouwt. Met een vrijblijvende toezegging kan de rouwende niet zoveel, vaak speelt er ook iets van schroom mee. Neem liever zelf initiatief, maar laat degene die rouwt wel zelf bepalen of hij of zij er iets mee wil. Voorbeeld: bied aan om elke avond op een vast tijdstip even te bellen, maar spreek tegelijkertijd af dat degene die rouwt niet hoeft op te nemen als hij of zij geen behoefte heeft aan een gesprek. Zo maak je een heldere afspraak en raakt niemand gekwetst.

 

Zeg niet: Ik kan me voorstellen dat...
Maar: Ik weet gewoon niet wat ik moet zeggen

Veel mensen willen graag het ‘probleem’ (in dit geval het overlijden) oplossen voor een ander. Dat is lief bedoeld, maar werkt vaak averechts. Een verlies van iemand kun je gewoonweg niet oplossen. Je kunt het verdriet (helaas) niet wegnemen. Voor een rouwende voelt een dergelijke opmerking vaak pijnlijk, want voel jij écht wat er in hem of haar omgaat? Heb jij hetzelfde meegemaakt? Het vergt wat oefening, maar iemand die rouwt vindt het vaak fijner om te horen dat jij het ook allemaal niet weet. Een knuffel of een luisterend oor is vaak voldoende.

Update: 11x wat iemand volgens jullie niet en wél zou kunnen zeggen tegen iemand die rouwt

 

1. Tineke:
"Je geeft het geen plekje. Iemand verliezen waar je zoveel van houdt en waar je zoveel met meegemaakt hebt, die zit zo diep in je hart. Dat draag je altijd bij je."

2. Fleur:
"Wat zeg jij tegen iemand die rouwt? Draai het even om. Wat mag iemand die rouwt tegen jóu zeggen? En kan hij/zij dat tegen jou zeggen? Wees er voor iemand , luister naar iemand. Zijn is belangrijker dan je mening delen."

3. Heleen:
"Zeg inderdaad niet dat je het 'een plekje' moet geven, want wat is dat? Zeg gewoon dat je woordenloos bent, maar wel meeleeft en aan degene denkt. Laat degene maar zeggen waar behoefte aan is: praten of juist niet, rust of samen stil zijn, helpen met praktische zaken of iets anders. Breng gewoon eens een bloemetje of iets lekkers of een maaltijd of stuur af en toe een kaartje. Geef de tijd om te verwerken!"

4. Hettie: 
"Wat zeg je tegen iemand die rouwt? Doe normaal tegen ze. en vraag oprecht hoe het met ze gaat. En soms krijg je als antwoord dat ze er nu even liever niet over willen praten. Zeg dat het oké is en dat je zal luisteren als ze daar behoefte aan hebben. Ga een keer vaker langs. Een schouder, gewoon een kaartje of ander lief gebaar. Wie zijn wij om te bepalen wanneer iemand verdriet mag hebben en hoe lang... Dat doet ieder op zijn eigen manier. Negeer niet maar kijk of iemand je schouder nodig heeft."

5. Frederiek:
"Het moeilijkst vind ik als mensen (op een feestje) mijn kind doodzwijgen ofwel haar naam niet noemen en net doen of er niets gebeurd is, dat kost mij heel veel energie."

6. Simonet: 
"Volgens mij is het belangrijkste om degene die met het verlies te maken heeft niet te negeren. Een troostende arm een klein gebaar is soms al genoeg. Weet je niet precies wat te zeggen? Zeg dat dan."

7. Rob en Janet: 
"Even een arm om je heen. En luisterend oor. Meer heb je niet nodig."

8. Miriam: 
"Voordat ik zoveel mensen verloor, waaronder mijn lieve man, zei ik ook dingen verkeerd. Ik neem het mensen ook niet kwalijk, al vind ik het niet leuk. Wat ik wel eens moeilijk vond, toen ik in die vreselijke heftige tijd zat (de acute rouw) ik eens zei dat ik het niet zag zitten. En die persoon zei: 'dat mag je niet zeggen"' Toen was ik wel echt... sprakeloos. Maar ik had mensen om me heen, die hun best deden om zich in te leven, dus dat 'ik kan me voorstellen dat', vond ik juist niet erg, omdat ze het goed bedoelden."

9. Annemiek: 
"Gewoon een luisterend oor zijn voor diegene of een kopje thee zetten, gewoon er zijn voor diegene. En vraag eens of je iets voor hem/haar kunt doen... En zeg geen dingen als: 'koester je herinneringen' of 'kop op!' of 'het leven gaat door' of 'het is beter zo'... of, of, of... En zeker niet op de dag van de crematie! En vergeet niet dat pas na al het geregel en gedoe wat er vaak nog na het overlijden komt, iemand JUIST na een paar maanden of een jaar je steun en hulp nog heel hard nodig heeft En zeg dan nooit: 'O, maar dat is toch al even geleden???'. Bepaal ook nooit voor een ander hoe lang die mág rouwen... Voor rouwen staat geen tijd! Heb zelf m'n beide ouders verloren en weet hoe het voelt. ♥"

10. Tilly: 
"Ik heb net mijn zoon moeten afstaan aan het oneindige. Men vraagt: 'hoe gaat 't met je' en dan zeggen ze zelf 'ach wat dom. We weten het antwoord'. Maar toch vind ik het fijn, ze leven mee. Maar wat ik vreselijk vind: sommigen gooien een verhaal over je heen. Over een dierbare die al een tijd overleden is. Een luisterend oor is heeeeel fijn."

11. Trijntje: 
"Laat mensen niet in de steek als je het verdriet van een ander zelf niet aankunt, loop zeker niet weg als iemand zegt dat je je niet echt lekker voelt. Probeer toch met iemand te praten, ook al komt het niet uit of valt het zwaar om voor de zoveelste keer alles te moeten aanhoren. Het verlies verwerken van je grote liefde gaat niet zomaar over, dat duurt jaren."

Dit zijn slechts een paar voorbeelden van wat je beter niet en wél kunt zeggen tegen iemand die rouwt om een overleden dierbare. Hoe word jij het liefst benaderd door jouw omgeving? Wat hoor jij het liefst van jouw naasten? Wat werkt voor jou het beste? Plaats dit in de reacties zodat we dit artikel uit kunnen breiden.

afbeelding van Wie Troost Mij

Gerelateerde blogberichten

Er zijn 3 reacties op dit blog

afbeelding van jantine78
Licht bewolkt
#1

Bijna anderhalf jaar geleden is m'n moeder overleden. Zeg niet dat men (de persoon die rouwt) het weleens mag afsluiten. Voor rouw staat geen tijd.  De ene keer voel je je prima, de andere keer wat minder goed. Het kan ook dat je wordt overvallen door een gevoel van verdriet en gemis.  Iedereen heeft zijn of haar eigen manier van rouwen.  Ook ga ik minstens een keer per week naar de begraafplaats. Dat zie ik als een eerbetoon aan m'n moeder. Ook weleens gehoord dat zoiets weleens afgelopen moet zijn.

Wat wel kan helpen? Een luisterend oor bieden. Geef een ander gewoon de ruimte om op zijn of haar eigen manier te rouwen.

afbeelding van Wie Troost Mij
Zonnig
#2

Je slaat de spijker op z'n kop met jouw laatste opmerking, Jantine. Een luisterend oor of een arm om je schouder is vaak al genoeg. Goedbedoelde adviezen vallen helaas vaak verkeerd. 

Goed dat je de opmerking over rouw afsluiten noemt, dat is ook een veelgehoorde. Iedereen rouwt op zijn of haar manier. Gaan we zeker meenemen in een volgend deel.

Veel sterkte,

Mark
Wie Troost Mij

afbeelding van Yvonne Jansen
Storm
#3

Ik heb ook ervaren dat een knuffel,een arm om je heen en het luisteren naar je verhaal heel prettig is. Ook gemerkt dat je soms niet gauw wat doet bij de opmerking: kom gerust eens langs,die stap is soms net te moeilijk .Onlangs is een buurman  overleden,en merk nu dat ik het ook heel moeilijk vindt om met haar te praten ,want ben pas sinds kort aan het “echte”rouwen begonnen en wil niet de buurvrouw ook nog eens met mijn verdriet belasten.Heel moeilijk maar probeer het toch op mijn manier te doen,dmv de arm en het oor.Warme groet,YvonneJansen.