Vijf rouwfases: herken jij ze?

Wie Troost Mij donderdag 12 oktober 2017 11:01 14 reacties

vijf rouwfases

Op ons forum worden ze regelmatig aangehaald: de vijf fasen van rouwverwerking. Maar wat houden deze rouwfases precies in? En wat kun je er eigenlijk mee? In dit artikel vertellen we hier meer over.

Je kent ze misschien wel: de vijf rouwfases die de meeste mensen volgens psychiater Elisabeth Kübler-Ross geheel of gedeeltelijk doorlopen om na het overlijden van een dierbare weer tot rust te komen.

Nu horen we jullie denken: maar hoe je rouw beleeft, dat is toch voor iedereen anders? Dat klopt. Rouw is een individueel proces. Deze rouwfases zijn dan ook niet voor iedereen even intensief. Ook de tijd die je doorbrengt in een van deze fases verschilt van persoon tot persoon. Je kunt niet op bevel een bepaalde fase doorleven of afsluiten. Zelfs de volgorde van de vijf fases kan per persoon sterk verschillen.

Denk dus niet dat er iets mis is wanneer je merkt dat het voor jou anders loopt dan in dit artikel beschreven is. Zie het vooral als een leidraad. Bovendien helpt bewustzijn van de vijf rouwfases je om te (h)erkennen wat er met je gebeurt en om geduld te hebben – hoe moeilijk dat vaak ook voelt.

Hieronder volgen de vijf verschillende rouwfases

Zijn ze herkenbaar voor jou of juist niet? Laat het ons weten in de reacties.

Denk dus niet dat er iets mis is wanneer je merkt dat het voor jou anders loopt dan in dit artikel beschreven is. Rouw is een individueel proces.

  1. Ontkenning: “Dit is een boze droom”
    De eerste fase van het rouwproces is meestal ontkenning. Het klinkt vreemd, maar eigenlijk is deze ontkenning een natuurlijke vorm van zelfbescherming. Ontkenning is een bewuste of onbewuste weigering van je brein om (een gedeelte van) de verschrikkelijke waarheid onder ogen te zien. Doordat je je een beetje verdoofd en gevoelloos voelt, ben je toch in staat om allerlei noodzakelijke maatregelen te nemen en zaken te regelen. Pas later laat je de emoties gedoseerd toe.

    "Ze zeggen dat hij dood is, en dat moet ik maar geloven," zegt Petra uit Ommen. Haar vriend zat aan bood van de noodlottige vlucht MH17, die neerstortte in de Oekraine. "Natuurlijk doe ik dat, maar diep vanbinnen heb ik nog altijd het gevoel dat hij zo voor de deur kan staan. Dat hij op een of andere manier is ontsnapt, zijn vliegtuig had gemist, ook al weet ik dat dat onzin is. Ik denk dat dat heel anders was geweest als ik hem nog even had kunnen zien. Een soort van…tja…bewijs."
     

  2. Boosheid: “Waarom jij? Waarom ik?”
    Het is niet vreemd als je woede voelt na het verlies van een dierbare. Rouwverwerking is vaak méér dan intens verdriet. Je kunt je boos voelen op het lot of op God, maar ook op behandelend artsen, politie of andere instanties. Zelfs je omgeving of de overleden dierbare kunnen het doelwit zijn. Deze fase stuit vaak op onbegrip bij je naasten, omdat deze boosheid op hen onredelijk overkomt.

    Maar volgens rouwdeskundige Leoniek van der Maarel hoef je hier geen verantwoording voor af te leggen, ook al heb je die neiging misschien heel sterk. "Niet doen!" benadrukt ze. "Rouwenden hoeven géén rekening te houden met hun omgeving, ongeacht hoe je je dierbare bent verloren. Neem de tijd die jij ervoor nodig hebt. Neem je gevoelens serieus. Denk: zo doe ík het en dat is goed. Pas als jij denkt dat er bij jou iets niet klopt, is het misschien tijd om één of twee gesprekken met een rouwdeskundige te voeren."
      

  3. Het gevecht aangaan: “Ik beloof een beter persoon te worden als…”
    In deze fase komt het besef: verdriet en woede helpen je niet verder. Veel mensen proberen hun verlies dan te verwerken door het gevecht aan te gaan of door zichzelf doelen op te leggen. Denk aan marathons lopen tegen bepaalde ziektes, een wereldreis maken of vanaf nu écht stoppen met roken. Het kan ook dichter bij huis: “Als ik vanaf nu heel aardig ben voor iedereen, dan kan ik vast mijn (klein)kinderen nog zien opgroeien.”
     

  4. Depressie: “Ik geef het op”
    Wanneer je gaandeweg tot de ontdekking komt dat ontkennen, tegen alles aanschoppen en het gevecht aangaan niet helpen om het verlies écht te verwerken, volgt vaak teleurstelling of zelfs een depressieve fase. Je voelt je machteloos: er is niets, maar dan ook niets wat je aan het gebeurde kunt veranderen.  Het verdriet komt in alle hevigheid naar boven en je huilt veel. Ook je andere emoties zijn intens. Het ene moment ben je apathisch, het andere juist weer hyperactief. Of je zakt in een diepe put of voelt later een machteloze woede.

    Vitaliteitscoach Wilma Seinen-Frikkee komt dit vaak tegen in haar praktijk en heeft wel een tip om weer de regie over je leven te krijgen. "Een beproefde methode om je verder te helpen is het stellen van kleine doelen. De truc is om die kleine doelen dan ook te halen en jezelf er vervolgens voor te belonen. Door deze mooie methode hou je eigenlijk je hersenen voor de gek. Voordat je hersenen namelijk een signaal kunnen geven van weerstand tegen de taak, is de klus al geklaard. En door jezelf te belonen stijgt je gevoel van eigenwaarde."
     

  5. Accepteren: “Ik ga verder met mijn leven”
    Hoeveel verdriet en pijn je ook hebt als nabestaande, er komt een dag dat je gaat proberen om het verdriet een plekje te geven. Met ‘een plekje geven’ bedoelen we niet dat je iemand dan niet meer mist of dat je probeert om je overleden dierbare te vergeten. Het betekent wel dat je probeert – met vallen en opstaan – om je leven in te richten zonder je dierbare om je heen. Je moet het dus meer zien als een aanpassing dan aanvaarding.

    Simone, die haar jongere zus verloor toen zij achttien was, kan hierover meepraten: "Ik denk nu niet meer elke dag bewust aan haar, maar voel haar altijd wel. Ik ben een vrouw die een zus is kwijt geraakt. Het zit gewoon in me, dat verdriet, als een donkere wolk die soms even tevoorschijn komt. Ik kan wel verder met leven. Nadat ik een jaar op school niets had gedaan en was blijven zitten, heb ik het daarna afgemaakt, doorgestudeerd, de hele rataplan. Ik ben dus doorgegaan. Soms voel ik me daarover schuldig. Anna kreeg die kans niet, die had zoveel dromen, maar zij mocht niet, waarom ik wel. Ik heb het verdriet een plaats moeten geven. Letterlijk en figuurlijk."

Wanneer je rouwt, kun je behoefte hebben aan een veilige plek om je gevoelens te uiten. Een plek waar mensen begrip en respect hebben voor jouw unieke rouwproces. Wie Troost Mij kan deze plek zijn voor nabestaanden. Wil je (anoniem) meepraten of je verhaal kwijt? Op ons forum kun je ervaringen uitwisselen met lotgenoten die hetzelfde meemaken.

Zijn deze rouwfases herkenbaar voor jou? Of juist niet? Laat het ons weten in de reacties!
 

afbeelding van Wie Troost Mij

Gerelateerde blogberichten

Er zijn 14 reacties op dit blog

afbeelding van Hilde
Bewolkt
#1

De fases zijn nog niet herkenbaar, omdat ik daarvoor nog te kort weduwe ben, maar het boek Over rouw van Elisabeth Kübler-Ross waarin deze fases beschreven staan heb ik wel gelezen. Ok heb ik het boek Helpen bij verlies en verdriet van Manu Keirse gelezen en dat sprak mij meer aan. Hij schrijft over vier rouwtaken:

- de werkelijkheid van het verlies onder ogen zien

- de pijn van het verlies ervaren

- aanpassen aan de wereld na verlies

- herinneren en weer leren genieten

De grote lijn bij beiden is, denk ik, na de ontkenning via diverse fases/stappen toch weer verder tegaan met leven.

 

afbeelding van Anzjuhla
Storm
#2

De fases "Boosheid" en "Depressie" heb ik beide tegelijk. Op sommige momenten kan ik ineens heel erg beginnen te vloeken en te schelden omdat ik het zo oneerlijk vind dat mijn vriend pas 36 jaar is mogen worden. Waarop ik het andere moment weer heel erg moet huilen omdat ik hem zo mis.

 

afbeelding van Hilde
Bewolkt
#3

Anzjuhla,

Haar boek heb ik geslezen, maar zij geeft ook aan dat deze volgorde niet vastligt en dat ook niet iedereen ze alle vijf in de beschreven volgorde doorloopt.

Wat jij schrijft herken ik, maar dan soms omgekeerd. Eerst vreselijk moeten huilen en dan kwaad op hem worden omdat zijn overlijden mij zo verdrietig maakt.

 

afbeelding van A.
Bewolkt
#4
A.

Dit is heel herkenbaar. Na bijna 10 maanden, geholpen door therapie merk ik aan mijzelf dat ik bezig ben met het "een plekje" te geven. Wat een moeilijk proces is dit zeg. Mijn man zit dit moment in de depressieve fase. Dit vind ik erg moeilijk. Hij is nu hulp gaan zoeken en krijgt die nu ook. Ik ben super trots op hem dat hij het gevecht aangaat. Maar wat is rouwen een moeilijk proces.

afbeelding van pj.brinksma
Bewolkt
#5

De curve van van rouw ken ik de 5 fases na mijn moeder haar overlijden intensief mee bezig geweest het helpt

alleen is mijn zus daarna overleden en val je terug in de eerste fase ik ben ook bezig met Jos Douma een schrijver over rouw

die ook deze 5 fases beschrijft zij beschrijft ook dat het verschrikkelijk is waar je in terecht komt maar het hoort er allemaal bij.

Het is gebaseerd met een christelijk oogpunt. 

afbeelding van ank
Licht bewolkt
#6
ank

In hoeveel fases moet je gaan als je eerst je zoon verliest, na anderhalf jaar een tweede zoon en dan nog eens je man?

Ik kan hier geen plekje voor vinden.

afbeelding van Randje
#7

Lieve Ank,

Wat afschuwelijk dit allemaal.

Ik hoop dat je hulp hebt?

Ik wens je heel veel sterkte en kracht toe!

Liefs, Mira

afbeelding van ank
Licht bewolkt
#8
ank

Lieve Mira,

Dank voor je reactie,

ik probeer het te erwerken zonder hulp, uit ervaring wordt je daar nog ellendiger van.

Maar het blijft onwerkelijk .

Groetjes,

Ank

 

afbeelding van roelofke
Licht bewolkt
#9

De fases zijn niet herkenbaar voor mij, nog niet in ieder geval. Ik ben niet boos wel verdrietig

Bewolkt
#10

Als deze fases kloppen zit ik nu in de depressie fase na het verlies 

van beide ouders vorig jaar binnen 8 maand... een heftige fase maar 

we moeten door ! 

afbeelding van Klara
#11

Ik heb niet het idee, dat die fasen kloppen. Bijna vier jaar geleden overleed mijn man. Eerst voelde ik helemaal niets. Is dit de ontkennende fase? Ik wist, dat mijn man was overleden, maar vier maanden later drong het besef tot me door dat het nooit meer wordt zoals het was.  Sinds die tijd is het elke dag diverse keren huilen, al heb ik genoeg aktiviteiten. Maar leven zonder mijn man blijft moeilijk.

afbeelding van Klara
#12

Ongeveer 4 jaar geleden overleed mijn man. Verstandelijk wist ik, dat hij niet meer leefde,  maar na vier maanden drong het besef tot me door, dat ik nooit meer al de dingen zou doen samen met mijn man. Sindsdien is het diverse malen per dag huilen. In welke fase zit ik nu dan? Ik geloof niet zo erg in die fasen van Elisabeth Kübler- Ross. Wel in het systeem van herstelgerichte taken en verliestaken, waarbij je heen en weer gaat tussen herstel en verlies.

afbeelding van Klara
#13

Ik geloof niet in die fasen van Elisabeth Kübler-Ross.

afbeelding van Klara
#14

Ik geloof niet in die fasen van Elisabeth Kübler-Ross, wel in het duale systeem van hersteltaken en verliestaken, waarin je heen en weer .gaat.