Verder gaan met je leven na een overlijden: is dat verraad? (gastblog)

Minjon van Zoest vrijdag 5 februari 2021 10:49 0 reacties

Opeens is het moment daar: na het overlijden van een dierbare wil je je leven weer langzaamaan oppakken. Maar dat voelt voor sommigen als verraad naar je dierbare overledene. Gastblogger Minjon legt uit hoe je hier mee om kunt gaan: "Je neemt je dierbare altijd mee, ook als je verdergaat."

“Als ik weer volop leef, dan voelt dat als verraad naar mijn dierbare. Want hij kan niet meer verder, dat voelt zo oneerlijk!” Het is een opmerking die een vrouw laatst maakte tijdens een online lotgenotencontact, in een gesprek over wat je zou willen voor jezelf. Antwoorden die werden gegeven gingen over weer zin in dingen hebben, zin in het leven vinden en weer plezier kunnen maken.

Ik moet maar niet zo moeilijk doen.

Gevoelens van verraad
De kanttekening die deze vrouw daarbij maakte, is niet uniek. Veel mensen lopen met dit soort gevoelens en voelen zich in een spagaat. Aan de ene kant willen ze zich vasthouden aan wat was, maar daardoor in het verleden blijven hangen. Aan de andere kant zouden ze weer volop willen leven, maar ervaren ze gevoelens van verraad daarbij. Wat er dan vaak gebeurt (want daar zijn we goed in), is dat mensen hun gevoelens gaan wegberedeneren. “Ik moet maar niet zo moeilijk doen”,  of: “Het moet maar eens afgelopen zijn”. Maar in plaats van dat je hiermee vooruitkomt, onderdruk je juist je gevoelens.

Een jonge vrouw die bij mij een traject was gestart, had dezelfde vragen. We noemen haar Lotte. Ze had twee jaar daarvoor haar vader verloren na een ziekbed. Ze kon er maar niet aan wennen dat hij er niet meer was en vond het te oneerlijk dat hij zo jong al moest overlijden. Ze was slim genoeg om te beseffen dat ze nieuwe realiteit niet onder ogen was gekomen. De nieuwe relatie van haar moeder maakte het voor haar niet makkelijk, het confronteerde haar alleen maar met de harde realiteit dat haar vader nooit zou terugkomen.

Het voelde als verraad naar haar vader toe.

Angst en weerstand
Ze was intussen zover om naar haar manier van rouwen te kijken. Het besef dat het zo niet langer kon, begon nu wel door te dringen. Ze was haar moeder intussen aan het ontwijken en werd steeds geraakt in haar boosheid als ze haar moeder met haar nieuwe partner zag. Ik sprak met haar over het kijken naar haar eigen toekomst, over een keuze maken in hoe ze in het leven wilde staan in een wereld zonder haar vader. Ik zag de angst en de weerstand in haar opkomen en ze sprak direct uit dat ze zich enorm schuldig zou voelen als ze zou besluiten verder te gaan. Ook zij voelde het als verraad naar haar vader toe, alsof ze hem dan zou vergeten.

Ik koos ervoor om met haar een oefening te doen die ik vaak doe met mijn klanten. Rouw heeft namelijk twee kanten die allebei belangrijk zijn. De ene kant is het vasthouden aan het leven waarin je dierbare er nog was, het ophalen van herinneringen en het stilstaan bij wat er is gebeurd. De andere kant gaat over het loslaten van het leven zoals het was, het verdergaan met je leven, met je dierbare in je hart en in je herinneringen. Beide kanten zijn nodig. Bij Lotte merkte ik dat vooral het vasthouden de aandacht kreeg, maar dat ze in de afgelopen twee jaar nog nauwelijks met loslaten bezig was geweest.

De angst die ze voelde, zorgde ervoor dat ze zichzelf tegenhield.

Steeds rustiger
De angst die ze voelde, zorgde ervoor dat ze zichzelf tegenhield. Ze kwam niet verder en daar had ze eigenlijk best genoeg van. Maar haar angst was zo groot, dat ze niet wist hoe ze hieruit moest komen. Daarvoor deden we de oefening waarin ze net deed alsof ze in het loslaten stapte. In eerste instantie voelde ze de angst en de weerstand om de stap te nemen, ze wilde haar vader niet tekortdoen. Maar eenmaal daar werd ze steeds rustiger. Ze trilde nog even na van de spanning maar na een paar minuten gleed het van haar af. En ze werd rustig.

Samen zorgden we ervoor dat ze voorbij de angst kon kijken en kon zien wat er óók was. Er kwam vertrouwen en de angstige spanning maakte plaats voor gezonde spanning. In dat loslaten waren namelijk ook mogelijkheden voor nieuwe dingen. Ik vroeg haar naar haar schuldgevoelens en verbaasd reageerde ze dat ze die niet meer voelde. Haar vader zou ze nooit kunnen vergeten, ze voelde ook in het loslaten dat hij dichtbij haar was.

Naar de toekomst kijken
De ervaring in de oefening zorgde er bij Lotte voor dat ze ook in het dagelijks leven stappen leerde maken om verder te komen. Om naar de toekomst te kijken en de nieuwe realiteit onder ogen te zien. Ze wist namelijk dat het vooruitkijken uiteindelijk juist rust zou geven. Ze merkte dat haar gevoelens van verraad en schuld milder werden door het juist aan te gaan.

Je neemt je dierbare altijd mee, ook als je verdergaat.

Praten over wat je voelt
Vaak gaan gevoelens van verraad over het idee dat als je verdergaat, dat je dan je dierbare zou moeten vergeten of zou moeten loslaten. Maar je neemt je dierbare altijd mee, ook als je verdergaat. Praten over wat je voelt is een belangrijk onderdeel van dit proces, door wat je voelt niet weg te beredeneren maar door er over te praten. Door uit te spreken hoe je je voelt, geef je er letterlijk ruimte aan en wordt het lichter. Het zorgde er bij Lotte voor dat het contact met haar moeder zich weer herstelde. Ze vonden samen een nieuwe vorm waarin haar moeder meer rekening met haar hield. Zo vond ze weer zin in het leven. Niet op de oude manier, maar op een nieuwe manier.

Laat je schuldgevoelens niet je leven bepalen, maak ook de stap voorbij je angst en praat over wat je voelt. Wat ga jij gebruiken uit het verhaal van Lotte om weer zin in jouw leven te vinden?

afbeelding van Minjon van Zoest

Gerelateerde blogberichten

Er is nog niet gereageerd op dit blog