Schuldgevoel na overlijden van een dierbare: wat kun je doen?

Wie Troost Mij woensdag 12 september 2018 14:47 5 reacties

Als je een dierbare verliest, dan komen er allerlei gevoelens bovendrijven. Verdriet, boosheid, angst en zelfs opluchting: noem het maar op. Een ander gevoel dat tijdens de rouw een rol kan opeisen is schuldgevoel. Wat is dat precies en hoe kom je van dit vervelende gevoel af?

Op het forum van Wie Troost Mij lezen we dat veel nabestaanden in meer of mindere mate last hebben van schuldgevoelens. Herkenbaar zijn misschien gedachten als: ‘had ik maar…’ en ‘als ik dit had gedaan, dan was het allemaal niet gebeurd’.

Je kunt schuldgevoelens hebben over het overlijden van je dierbare na een ziekte, de manier van afscheid nemen, omdat je het graf of de gedenkplaats niet vaak genoeg bezoekt, of omdat je spullen van je dierbare hebt weggedaan en daar nu spijt van hebt. Wanneer er een nieuwe geliefde op je pad komt, kun je je schuldig voelen tegenover je overleden geliefde. Maar ook wanneer je voor het eerst na het afscheid ineens weer om iets kunt lachen of wanneer je je weer even gelukkig voelt.

Een schuldgevoel ontstaat eigenlijk altijd op dezelfde manier: als je iets hebt gedaan of hebt nagelaten, waardoor de ander in jouw ogen is benadeeld. In het dagelijks leven kan een licht schuldgevoel helpen: het kan er voor zorgen dat je leert van je fouten en het behoedt je ervoor om anderen te benadelen.

Maar wat als je schuldgevoelens te intens worden en zelfs je leven gaan beheersen? Dan is het tijd voor actie! Hieronder geven wij je drie tips die je zouden kunnen helpen om deze negatieve gevoelens de baas te kunnen.

 

  1. Erken dat je last hebt van schuldgevoelens
    Het klinkt als een open deur, maar het is wel belangrijk. Erkennen van schuldgevoelens is de eerste stap naar het beheersen van deze gevoelens. Zeg tegen jezelf: ja, ik had liever gezien dat ik het anders had gedaan. En ja, ik voel me daar schuldig over. Met alleen erkennen van je schuldgevoel ben je er helaas nog niet. De gevoelens verdwijnen niet zomaar. Daar helpen de volgende twee tips je misschien wel bij.
     
  2. Doe onderzoek naar je schuldgevoel
    Het is goed om jezelf een aantal vragen te stellen. Waar komt het schuldgevoel vandaan? En zijn het realistische gedachten? Dit hoef je niet alleen te doen. Liever niet, zelfs. Het is het beste om iemand te kiezen die onpartijdig is. Niet iemand die je probeert te helpen met goedbedoelde woorden als: ‘daar kun jij niets aan doen, daar moet je je niet schuldig over voelen’. Maar iemand die jou de volgende vragen durft te stellen:

    Waarover gaat het?
    Wat is er gebeurd?
    Hoe had het anders gekund?
    Van wie zijn de eisen in je hoofd?
    Vind je dat je zelf tekort bent geschoten of vinden anderen dat?
    Heb je het oordeel van anderen overgenomen?
    Hoe (on)redelijk is dat?
    Ben je niet te streng voor jezelf?


    Door het beantwoorden van deze vragen, ga je als het goed is met een mildere blik naar jezelf kijken. In het begin zal dit lastig zijn, maar met het verstrijken van de tijd en het meer accepteren van het verlies van je dierbare leer je ook steeds helderder naar jezelf te kijken. Je kunt dan zin en onzin ook beter van elkaar scheiden.
     
  3. Maak het (symbolisch) goed
    Echt goedmaken kan natuurlijk niet meer. Maar je kunt het wel symbolisch goedmaken met je overleden dierbare. Probeer je spijt te verwoorden in een brief aan je dierbare en lees deze voor bij zijn of haar graf of een andere bijzondere plek. Als dit lukt: doe het hardop. Je kunt er ook voor kiezen om jouw brief bij het graf te leggen, of op een andere plek die veel betekende voor jou en je dierbare.

 

Ervaar jij ook een schuldgevoel na het overlijden van je dierbare? En hoe ga jij daarmee om? Reageer op dit artikel of praat erover op ons forum.

afbeelding van Wie Troost Mij

Gerelateerde blogberichten

Er zijn 5 reacties op dit blog

afbeelding van Corrie Rijnhout
Bewolkt
#1

Dit is zo herkenbaar na jaren voor mijn demente moeder te hebben gezorgd . Is ze zeven weken geleden overleden. En nu komen er zoveel vragen , heb ik het goed gedaan ? Ik heb zoveel verdriet zoveel vragen en heb het idee dat ik overal alleen voor staat. Ik heb soms het gevoel dat ik stik , ik mis haar zo erg

afbeelding van Wie Troost Mij
Zonnig
#2

Beste Corrie,

Ik kan me heel goed voorstellen dat die vragen door je hoofd spoken. Het hoort er tot op zekere hoogte ook een beetje bij en geeft aan dat je heel veel om je moeder gaf. Maar wanneer het je leven gaat beheersen is het natuurlijk niet goed.

Daar lijkt het nu wel een beetje op. Misschien kun je iets met de tips in dit artikel? We realiseren ons dat het echt niet eenvoudig is, ook niet met deze tips. Maar hopelijk geven ze je wel wat meer houvast, vooral de vragen die je jezelf kunt stellen...

Heel veel sterkte,

Mark
Wie Troost Mij

afbeelding van maancoxa
Licht bewolkt
#3

Ja ik herken dit heel erg.

Mijn vader is iets meer als 2 maanden bij ons geweest en hier ook gestorven met behulp van euthanasie. 

De dag dat het gebeurde zei mijn vader (waarschijnlijk goed bedoeld) dan hebben jullie ook rust.

Het heeft dan ook wel een tijdje geduurd voordat ik dat echte schuldgevoel kwijt was ook doordat zijn vriendin het niet eens was met hoe wij het allemaal.hebben gedaan. 

Ik heb een paar weken therapie gehad hiervoor en dat heeft me erg goed geholpen 

Groetjes Marina

 

afbeelding van Sjany van der Veer
Storm
#4

31-10-2016 is mijn mannetje overleden

vecht nog iedere dag tegen mijn verdriet

huil me vaak in slaap

wil het uit gillen maar denk vaak 

ik voel me teveel bij anderen

ik mis hem iedere dag steeds meer

heb hem nog zoveel te vertellen 

fffffff

afbeelding van Annemarie Kaijser
Licht bewolkt
#5

Ik herken idd wat er staat. Ik ben even snel de punten nagegaan, maar eigenlijk weet ik dat mijn schuldgevoel onterecht is, en toch blijven ze. Ik heb het al vanaf mijn moeder overleed in 2003 ze was pas 70, ik draag haar as in een ashanger elke dag, om haar ook nog de leuke dingen te laten meemaken die ik meemaak. Maar het helpt niet. Afgelopen september is mijn broer overleden op een veel te jonge leeftijd van 55 jaar, en hupsakee, er komen nog veel meer schuldgevoelens bij...  Maar ik denk dat ik idd een brief ga schrijven naar beiden. Ik weet alleen niet waar ik die naar toe moet brengen, mijn moeder heb ik verstrooid in een bos waar ze aan het werk zijn geweest en kan het plekje niet meer terug vinden, en mijn broer is ver weg in Nijmegen nog in het crematorium, hij wordt de aankomende 2 weken verstrooid daar op een veld bij het crematorium. Ik heb gevraagd of ik wat as mocht, maar daar moest mijn zus toestemming voor geven en dat doet ze niet.  Dus ik heb geen idee hoe ik dat dan doen met met die brieven.....