Rouwen en dankbaarheid: gaat dat samen? (gastblog)

Susan Manni donderdag 7 december 2017 15:40 7 reacties

Hoe kan dankbaarheid je helpen met rouwverwerking en verdriet om een overleden dierbare? Gastblogger Susan Manni  legt in dit artikel uit dat het niet zo tegenstrijdig is als het lijkt.

Rouw en dankbaarheid zijn twee woorden die je mogelijk niet snel met elkaar zal verbinden. Rouw heeft alles te maken met verlies, met verdriet, pijn en gemis. Dankbaarheid koppel je eerder aan iets positiefs, aan een winst, aan iets krijgen. Het tegenovergestelde van verlies.

Mooie eigenschap
Wanneer je een dierbare verliest, is een van de laatste dingen die in je opkomt waarschijnlijk dankbaarheid. Maar de afgelopen jaren heb ik ingezien en ervaren dat het je juist kan helpen wanneer je rouw met dankbaarheid verbindt. Sterker nog, het kan je leven met verlies meer kleur en betekenis geven.

In 2007 overleed mijn schoonmoeder aan de gevolgen van kanker en in 2014 volgde mijn schoonvader. Twee grote verliezen voor mijn man, die onwijs veel van zijn ouders houdt. Maar bij beide verliezen – en eigenlijk bij alle verliezen en nare dingen die mijn man meemaakt – blijft mijn man dankbaar. Hij blijft zich richten op het positieve en het mooie. Een onwijs mooie eigenschap die hem wat mij betreft tot voorbeeld maakt van hoe om te gaan met verlies en rouw.

Je hebt controle
Hoe doet hij dit toch elke keer? Toen ik met mijn man erover sprak zei hij: "Je kan aan de situatie niets veranderen, maar je kan wel wat betekenen. Je kan de pijn niet wegnemen, maar het lijden wel. Dus dan doe ik dat. Want het enige waar ik invloed op heb is mijn eigen houding."

Je kan aan de situatie niets veranderen, maar je kan wel wat betekenen. Je kan de pijn niet wegnemen, maar het lijden wel.

Facebook-baas en activiste Sheryl Sandberg schreef na het plotselinge overlijden van haar man het boek Optie B over hoe zij omgaat met haar verlies: "Ik denk dat wanneer tragedie optreedt, dit een keuze geeft. Je kunt toegeven aan de leegte: de leegte die je hart vult, je longen, vernauwt je vermogen om te denken of zelfs te ademen. Of je kunt proberen betekenis te vinden."

In grote lijnen komt het hier op neer: je hebt weinig tot geen controle over de gebeurtenissen die plaatsvinden, maar je hebt wel controle over hoe je daarmee omgaat. Meerdere wetenschappelijke onderzoeken tonen aan dat het bewust toepassen van dankbaarheid je kan helpen om meer (emotionele) grip op je leven te krijgen.

Wat kies je?
Na een verlies heb je een keuze: je kan blijven hangen in de somberheid van verliezen, toegeven aan de leegte (zoals Sheryl Sandberg ook in bovenstaand citaat zegt), of je kan zoeken naar kleine en grote dingen waar je dankbaar voor kan zijn – ondanks je verlies.

Wanneer je dat doet, leer je stap voor stap meer te leven uit dankbaarheid. Je leert dan alles wat je meemaakt – goed of slecht – te zien als je iets wat je krijgt en waar je iets goeds uit kan halen, of je er nu op zat te wachten of niet. Je leert betekenis te vinden. Het enige waar je invloed op hebt is hoe je met de situatie omgaat. Welke weg wil je gaan, welk leven wil je leven met je verlies? Welke betekenis heeft je verlies?

Hoe kun je dit aanpakken?
Dankbaar zijn na verlies is niet iets vanzelfsprekends en zeker niet iets makkelijks. Hoe kan jij dit aanpakken?

Neem per dag 10 minuten de tijd voor het volgende:

  1. Schrijf per dag één ding op waar je dankbaar voor bent.
    Dit kan zijn iemand uit je omgeving of het dak boven je hoofd, de zon die schijnt of noem maar op.
  2. Schrijf vervolgens vijf redenen of motieven op waarom je daar dankbaar voor bent.
  3. Herhaal dit elke dag.

Een leven met verlies is niet makkelijk. Maar een leven met verlies is onvermijdelijk. Wat doe je er dan mee en welke invloed heeft dit verlies op je leven? Dat is ook iets waar ik in mijn coaching altijd bij stil sta en aandacht aan geef: hoe wil je verder na je verlies? Welke betekenis geeft je het verlies dat je meemaakt? Leer jezelf om liefdevol te herinneren en positief te denken en te doen – ondanks je verlies.

Waar ben jij ondanks jouw verlies dankbaar voor? Reageer op dit artikel of praat mee op ons forum.

afbeelding van Susan Manni

Gerelateerde blogberichten

Er zijn 7 reacties op dit blog

afbeelding van jantine78
Licht bewolkt
#1

Rouw en dankbaarheid. Na het overlijden van m'n moeder, augustus 2016 ben ik de positieve gebeurtenissen in m'n leven scherper gaan zien, veel aardige mensen om me heen en allerlei dagelijkse kleine gebeurtenissen.  Maar een gevoel van gemis en verdriet kan me zo weer overkomen. Het gevoel van gemis en verdriet stop ik ook niet weg. Mijn moeder was een liefdevolle vrouw, waar ik dankbaar voor ben. Ik hield veel van m'n moeder. Dat maakt nu wel dat het verdriet intens kan zijn. Probeer een goed evenwicht te vinden tussen positieve afleiding en het toelaten van verdriet.

afbeelding van Susan Manni
Zonnig
#2

Beste Jantine78, wat mooi dat je dit deelt. Knap hoe je zo een evenwicht zoekt en lijkt te vinden tussen afleiding en toelaten. Heel belangrijk om ruimte te geven aan beide kanten! Veel sterkte met het gemis.

afbeelding van Ronneke
Bewolkt
#3

Beste Susan Manni en lotgenoten hier. 

Ik probeer ook positief en dankbaar door te leven. Dit is moeilijk vooral in een periode van heftige rouw om verlies van 2 partners binnen 3,5 jaar. Mijn man overleed in juli 2013 en mijn nieuwe partner in februari 2017. Wat ik wel weet is dat hoe erg ik hen ook mis en hoeveel verdriet er in mij is om hen beide ik en ik alleen kan zorgen dat ik positiviteit haal uit mijn huidige leven zodat ik verder kan. 

Rouwen moet je doorleven. Misschien dat het makkelijker gaat als je er bij stil staat bij wat je nog wel hebt. In mijn geval is dat een warm huis, mijn werk, mijn lieve jong volwassen zoons en schoondochters, familie, vrienden en mijn gezondheid. Dit maakt het dragelijk maar het gemis is vreselijk.

Ronneke

afbeelding van Susan Manni
Zonnig
#4

Beste Ronneke, wat knap hoe je verder gaat ondanks je verliezen. Mooi om te lezen hoe je dat doet. Veel sterkte met dit gemis.

 

afbeelding van ceesensue
Licht bewolkt
#5

Dankbaar kan ik niet zijn voor mijn dochter. Moeder van 2 meiden 37 jaar. Uit het leven gerukt door een hersen tumor en borstkanker. Dankbaar ben ik wel voor mijn ouders beide ziek en aan het einde van hun leven. Vrees heb ik nu ook dat mijn man vandaag heeft gehoord dat hij waarschijnlijk Hodgkin heeft. Alles binnen een jaar. Toch gaan wij proosten op het einde van het jaar. Hopelijk kunnen wij dankbaar zijn als wij dit overwinnen maar het wordt zwaar. Mijn man zegt als het niet lukt gaat hij naar ons meisje.

Een mengelmoes van emoties hopelijk kan ik ze op een rij zetten. Wat kan het leven soms hard zijn.

afbeelding van Susan Manni
Zonnig
#6

Beste Ceesensue, wat een boel verliezen in een jaar, wat heftig lijkt me. Ik hoop dat het je lukt je emoties op een rij te zetten en indien nodig hierbij hulp te zoeken. Heel veel sterkte gewenst

afbeelding van Ster.56
Bewolkt
#7

Ik begrijp wel wat jullie bedoelen met je moet proberen dankbaar te zijn, om door te kunnen gaan.

Dat klinkt allemaal heel positief en logisch, maar op een moment in je leven is het een beetje op, dan ben je verlies lijden moe en kost het gewoon allemaal teveel energie, dan heb je dat tsjakka gevoel echt niet meer...

Ik was midden twintig toen ik binnen 2 jaar mijn beide ouders verloor en ik ben door blijven gaan, want je bent jong en je gaat werken en probeert verder te leven. Een moeilijke tijd met veel verdriet, maar ik had een zus met wie ik veel gedeeld heb en we steunden elkaar, waar we konden. Gelukkig maar want in die tijd had ik geen partner.

Inmiddels is mijn enige zus, na jarenlang ziek te zijn geweest (borstkanker), op 23-12-2014 op 55-jarige leeftijd overleden en 25 april van dit jaar ook nog mijn man op 63-jarige leeftijd. Hij is na een moeilijke tijd in mijn leven gekomen en was mijn redding, mijn lief, steun en toeverlaat . Kinderen hebben we niet en ook geen broers en zussen meer.

M.a.w. ik ben alleen over gebleven, dus die positiviteit kan ik op dit ogenblik echt niet meer opbrengen.

Ik ben redelijk gezond, ik werk nog 3 dagen, ben financieel onafhankelijk en heb een "eigen" dak boven mijn hoofd, maar het doel en de zin van het leven ontgaat me volledig. Behalve mijn verleden ben ik nu ook mijn toekomst kwijt. Het is niet zo dat ik alleen maar in een hoekje zit te huilen, ik onderneem dingen en spreek af met lieve mensen, maar het is altijd een zoeken naar, niks is meer gewoon, niks meer fijn of vertrouwd en daar word ik ontzettend moe van. Het perspectief ontbreekt gewoon.