Als het lijden ondraaglijk is

Wie Troost Mij donderdag 29 oktober 2015 09:56 0 reacties

zelfgekozen afscheid

Een slepende ziekte, een geest die je in de steek laat, altijd maar pijn... Er kan een moment komen waarop het lijden ondraaglijk wordt. In Nederland heb je dan de mogelijkheid om je leven te laten stoppen. De moeder van Jan Kok (60) was 84 toen zij besloot dat haar leven klaar was. “Ze had net haar geliefde verloren en kreeg te horen dat ze voor de derde keer in haar lever kanker had”, vertelt Jan. “Dit keer zou die niet meer te genezen zijn. Mijn moeder gaf toen meteen aan dat ze koos voor kwaliteit van leven. Met alle kinderen – wij zijn met z’n zessen - hebben wij gedaan wat wij konden om dat voor haar mogelijk te maken. Dat ging eigenlijk heel goed.”

Geen woorden meer
Alles veranderde toen Jans moeder een herseninfarct kreeg. “Daarna kon ze haar woorden niet meer vinden, dat vond ze verschrikkelijk”, herinnert Jan zich. “Voor haar was de schoonheid van het leven ineens verdwenen. Bovendien werd ze erg ziek van de bijwerkingen van alle medicijnen die ze kreeg voorgeschreven. Ze zei toen voor het eerst dat ze wilde stoppen. Dat was heel bijzonder, want mijn moeder was een zeer godsvruchtig mens. Maar ze werd bang: ze voelde druk op haar borst en haar grote angst was dat ze zou stikken. Wij hebben toen in overleg met haar geregeld dat ze werd bediend, zodat ze klaar zou zijn voor de dood als die kwam. Dat was belangrijk voor haar. Iedereen was daarbij: kinderen, aanhang en kleinkinderen.”

Genoeg
Jans moeder had altijd gezegd dat ze graag 85 zou worden. “Ze had gebeden dat Maria haar op haar 85e verjaardag bij wijze van spreken ter plekke zou halen”, vertelt Jan. “Maar dat gebeurde natuurlijk niet. Toen hebben we met haar en de familie mogelijkheid van palliatieve sedatie besproken, onder regie van de huisarts. Mijn moeder kon niet wáchten, ze zou het liefst meteen beginnen.” Nadat alle noodzakelijk stappen waren doorlopen, werd de medicatie gestopt: ze kreeg toen alleen nog pijnstilling. Jan: “Daardoor kon ze weer beter haar woorden vinden. En het feit dat het einde in zicht kwam, gaf rust.” Voordat thuis het infuus werd aangesloten, kwam de hele familie voor de laatste keer bij elkaar. “Een heel breekbaar moment, omdat je weet dat dit het laatste contact is”, vertelt Jan. Aan het eind van dit intense laatste samenzijn zei ze: ‘Zo, nu stop ik’. Na drie dagen blies ze haar laatste adem uit.” Jan kijkt met een goed gevoel terug op hoe alles is gelopen. “Ze is rustig ingeslapen en behoed voor een ellendige verstikkingsdood waar ze zo bang voor was”, vertelt hij. “Het is een heel mooie en humane manier van sterven. Ik ben blij dat we in een land leven waar dat kan.”

Levensgenieter
Irma van der Lubbe (50) deelt die mening. Haar vader overleed twaalf jaar geleden via actieve euthanasie nadat twee jaar eerder darmkanker bij hem werd geconstateerd. “Het feit dat hij niet onnodig heeft moeten lijden, heeft mijn moeder en mij veel troost gegeven”, vertelt ze. “Het gemis is er natuurlijk niet minder om, maar het heeft absoluut uitgemaakt in ons rouwproces. Wij zien deze waardige manier van sterven is het mooiste wat mijn moeder en ik hem hebben kunnen geven. Het paste helemaal bij mijn vader. Hij was een trots man en een levensgenieter. Hij hield van zijn wijntje, sigaartje en een stevige biefstuk op zijn tijd. Kwaliteit van leven was belangrijk voor hem. Zolang ik me kan herinneren is hij heel uitgesproken geweest over wat er zou moeten gebeuren als hij ziek werd. Daarom had hij al jaren een euthanasieverklaring.”

Niet zieker dan nodig
Toen de diagnose ‘darmkanker’ werd geconstateerd, ging Irma’s vader (toen 67 jaar) de medische molen in. “Maar na de enorme teleurstelling van een afgeblazen operatie besloot hij dat hij deze fase voor gezien hield”, vertelt ze. “Chemo was geen optie meer, hij wilde zich niet zieker voelen dan hij al was.” Hoewel hij thuis liefdevol werd verzorgd door Irma’s moeder, ging zijn conditie langzaam achteruit. Uiteindelijk drong een tumor de darm binnen en moest hij worden opgenomen in het ziekenhuis. “Daar ging het snel”, vertelt Irma. “Hij kreeg een katheter, kon niet meer eten en viel kilo’s af. Mijn vader vond het vreselijk dat hij niet eens meer zijn eigen sokken kon aantrekken en schrok van zichzelf in de spiegel. Opereren bleek nutteloos, de situatie was uitzichtloos.”

Praten met de artsen
Op een ochtend in het ziekenhuis vertelde Irma’s vader dat hij het niet erg zou vinden als hij niet meer wakker zou worden. “Ik vroeg: ‘Pap, wil je dat ik met de artsen ga praten?’ Hij keek me doordringend aan en zei kalm: ‘Ja, doe dat maar’.” Het gezin vond in het ziekenhuis snel gehoor voor het verzoek. “Na drie dagen van diverse gesprekken en zorgvuldige procedures werd ik ’s ochtends gebeld: om drie uur ’s middags zou het gebeuren. Ik heb alles uit mijn handen laten vallen om deze laatste bijzondere uren bij mijn vader en moeder te kunnen zijn. Mijn vader had een eigen kamer gekregen. Het zonnetje scheen, het raam stond open en er vloog een vogeltje naar binnen en weer naar buiten. ‘Kijk’, zei mijn vader, ‘zo vlieg ik straks ook weg’. En ik zag het gebeuren toen de arts het middel toediende: er kwam een prachtige rust over hem. Hij was het vogeltje achterna, blij dat hem verder leed bespaard was.”

Genoeg geweest
In de onderstaande video vertelt Frieda over het verlies van haar kind Mark. Er was geen ander gevoel meer dan dat het genoeg was geweest voor haar zoon. ‘Heb je goed geslapen? Ik – wonder boven wonder –wel’.

afbeelding van Wie Troost Mij

Gerelateerde blogberichten

Er is nog niet gereageerd op dit blog