Als het afscheid niet onverwacht komt

Wie Troost Mij donderdag 3 maart 2016 12:00 0 reacties

wanneer afscheid niet onverwacht komt

Wat als het afscheid helemaal niet onverwacht komt? Bijvoorbeeld na een lang ziekbed. Begint het rouwen dan al eerder? Kun je rouwen terwijl een dierbare nog in leven is?

Paul (39) uit Baarn is er zeker van: "Dat kan absoluut. Ik ben zowel mijn moeder als mijn schoonvader verloren aan kanker. Bij mijn moeder was het in een paar weken gebeurd, haar ziekte hebben we als een roes beleefd en dat einde kwam heel onverwacht. Bij mijn schoonvader ging dat heel anders. Toen ik hem leerde kennen was hij al ruim tien jaar ziek. Telkens wanneer hij was uitbehandeld bleef hij zo lang in leven dat er wel weer een andere behandeling kwam die hij kon ondergaan. Zo heeft hij het dik achttien jaar volgehouden."

Je realiseert je dat de wetenschap dat iemand er binnenkort misschien niet meer is, iets anders is dan de daadwerkelijke ervaring. Ineens was hij écht weg.

Strijd verloren
Wanneer iemand na een lang ziekbed overlijdt, is het verdriet er natuurlijk niet minder om, maar het is wel anders, legt Paul uit: "Natuurlijk houd je stiekem altijd hoop dat iemand uiteindelijk z’n ziekte overwint, ook al zie je dat hij langzaam maar zeker aan levenskwaliteit inlevert. Toen mijn schoonvader uiteindelijk zijn strijd toch verloor, voelde dat stiekem toch nog onverwacht. Hij was immers de man die alles overwon. Je realiseert je dat de wetenschap dat iemand er binnenkort misschien niet meer is, iets anders is dan de daadwerkelijke ervaring. Ineens was hij écht weg. Toch voelde dat heel anders dan bij mijn moeder. Afscheid hadden we eigenlijk al heel lang geleden van hem genomen, daardoor is alles gezegd en alles gedaan en dat maakt de verwerking makkelijker. Leven in blessuretijd heeft in dat opzicht echt wel voordelen."

Opluchting
Daar kan Rian (52) uit Drachten zich wel in vinden, al was het gevoel dat bij haar overheerste vooral opluchting: "Mijn broer is drie jaar écht ziek geweest voordat hij overleed. Dat is misschien niet extreem lang, maar hij had zoveel pijn, en hij kon al vrij snel helemaal niets meer. Iemand van wie je zoveel houdt, zó zien lijden, dat is verschrikkelijk. Toen hij eindelijk los mocht laten, los kón laten, had ik het gevoel dat ik eindelijk weer lucht kreeg. Ik miste hem natuurlijk meteen al, dat verandert niets, maar de rust op zijn gezicht, ik gunde hem dat zo ontzettend."

Rouwen op voorhand is dus wel degelijk mogelijk. Wanneer je weet dat je iemand gaat verliezen, ben je in je hoofd al bezig met afscheid nemen. Uiteraard doet iedereen dat op z’n eigen manier, waarbij er niet echt een goed of fout is, maar wel een prettig en onprettig. Zo komt het regelmatig voor dat dierbaren van een terminaal zieke patiënt zich afsluiten, oftewel al resoluut afscheid nemen van een dierbare terwijl deze nog leeft. Dat is voor beide partijen een hele eenzame ervaring.

Praten wordt zwaar overschat in tijden van verlies. Communiceren kan ook op een andere manier.

Samen genieten
Maar, zoals rouwtherapeut Daan Westerink uitlegt op haar blog, afscheid nemen wil niet altijd zeggen dat je nachtenlang met elkaar hoeft te praten: "Praten wordt zwaar overschat in tijden van verlies. Vind ik. Praten is een middel om met elkaar te communiceren. Handig, ook in tijden van rouw. Maar communiceren kan ook op andere manieren. Door samen te genieten van een concert. Door samen een pot thee leeg te drinken en ondertussen een filmpje te kijken. Door ruimte te geven om vragen te stellen. Door die dingen te doen met mensen die je hiervoor ook zo graag deed. Samen."

We hebben in een maand alle afleveringen van Breaking Bad gekeken én alle seizoenen van 24.  Ik had geen betere manier kunnen bedenken om afscheid van hem te nemen.

"Absoluut waar," concludeert Luca (21) uit Groningen. "Negentien jaar was mijn beste vriend nog maar toen bij hem een agressieve vorm van botkanker werd geconstateerd. Een jaar later was zijn begrafenis. We hebben het eigenlijk helemaal nooit over zijn dood gehad. Ik weet niet of hij er bang voor was. Het enige waar we het zonder woorden over eens waren, was dat het oneerlijk was, en dat we moesten genieten van de tijd die we nog hadden. Voetballen kon hij al heel snel niet meer, maar film kijken ging nog prima. We hebben in een maand alle afleveringen van Breaking Bad gekeken én alle seizoenen van 24. Ik had geen betere manier kunnen bedenken om afscheid van hem te nemen. Gewoon, door te doen wat we tof vonden en wat we eigenlijk altijd al deden."

Je eigen draai
Afscheid nemen van iemand die nog in leven is. Ergens kan het natuurlijk niet, afscheid neem je pas op het allerlaatste moment. Maar het rouwproces begint wel degelijk op het moment dat je weet dat je op het punt staat om iemand te verliezen. Dat is pijnlijk, maar tegelijkertijd ook heel bijzonder. Omdat je binnen het onverwachte van het leven, je eigen draai kunt geven aan de grote finale. En hoe je dat doet, dat is voor iedereen heel persoonlijk. 

afbeelding van Wie Troost Mij

Gerelateerde blogberichten

Er is nog niet gereageerd op dit blog